در روزهای گرم تابستان، صدای بلندی که از میان درختان به گوش می‌رسد معمولاً متعلق به حشره‌ای است که بسیاری از مردم آن را نمی‌شناسند یا با ملخ و زنجرک اشتباه می‌گیرند. این حشره زنجره نام دارد؛ یکی از قدیمی‌ترین و شگفت‌انگیزترین حشرات جهان که میلیون‌ها سال است روی زمین زندگی می‌کند.

زنجره‌ها به دلیل صدای بسیار بلند، چشم‌های درشت و بال‌های شفاف شناخته می‌شوند. با وجود ظاهر نسبتاً بزرگ، این حشرات برای انسان خطری ندارند و برخلاف تصور بسیاری از افراد، نیش نمی‌زنند، سمی نیستند و بیماری منتقل نمی‌کنند. با این حال، در برخی شرایط جمعیت زیاد آن‌ها می‌تواند به شاخه‌های جوان درختان آسیب برساند.

اگر می‌خواهید بدانید زنجره چیست، چه تفاوتی با زنجرک و ملخ دارد، چه گیاهانی را مورد حمله قرار می‌دهد، چگونه زندگی می‌کند و آیا نیاز به کنترل یا سمپاشی دارد، این راهنمای جامع تمام اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار می‌دهد.

تشخیص زنجره نسبتاً آسان است، زیرا ظاهر آن با بسیاری از حشرات متفاوت است. این حشره معمولاً بین 2 تا 6 سانتی‌متر طول دارد و بدنی نسبتاً تنومند دارد.

ایران به دلیل تنوع آب‌وهوایی، زیستگاه گونه‌های مختلف زنجره است. این حشرات بیشتر در مناطق دارای درختان میوه، جنگل‌ها و فضای سبز شهری مشاهده می‌شوند.

بیشترین تراکم زنجره معمولاً در استان‌های شمالی، غربی و مناطق کوهستانی دیده می‌شود، اما در بسیاری از شهرهای کشور نیز در فصل تابستان حضور دارند.

اگر در روزهای گرم سال صدای یکنواخت و بسیار بلندی از میان درختان شنیدید، احتمال زیادی وجود دارد که مربوط به زنجره‌ها باشد.

چرخه زندگی زنجره یکی از عجیب‌ترین چرخه‌های زندگی در دنیای حشرات است و دلیل شهرت جهانی این حشره نیز همین موضوع است.

مرحله اول: تخم

زنجره ماده پس از جفت‌گیری، تخم‌های خود را داخل شکاف‌های بسیار کوچک روی شاخه‌های جوان درختان قرار می‌دهد. هر ماده می‌تواند صدها تخم بگذارد.

حدود شش تا ده هفته بعد، تخم‌ها باز شده و پوره‌های کوچک از آن خارج می‌شوند.

مرحله دوم: زندگی زیر خاک

پوره‌ها بلافاصله خود را به زمین رسانده و وارد خاک می‌شوند. آن‌ها در نزدیکی ریشه درختان زندگی کرده و با خرطوم خود از شیره ریشه تغذیه می‌کنند.

این مرحله ممکن است بسته به گونه بین دو تا هفده سال طول بکشد. در این مدت، پوره چندین بار پوست‌اندازی می‌کند و به‌آرامی رشد می‌یابد.

مرحله سوم: خروج از خاک

وقتی پوره به رشد کامل رسید، معمولاً در یکی از شب‌های گرم تابستان از خاک خارج می‌شود و از تنه درخت یا هر سطح عمودی بالا می‌رود.

در این مرحله پوست بدن شکافته می‌شود و زنجره بالغ از آن خارج می‌شود. این فرایند که «پوست‌اندازی نهایی» نام دارد، یکی از جالب‌ترین مراحل زندگی این حشره است.

مرحله چهارم: بلوغ و تولیدمثل

زنجره بالغ تنها چند هفته زندگی می‌کند. در این مدت، نرها با تولید صدا ماده‌ها را جذب می‌کنند، جفت‌گیری انجام می‌شود و ماده تخم‌های خود را روی شاخه‌ها قرار می‌دهد. سپس چرخه زندگی دوباره آغاز می‌شود.

زنجره‌ها گیاه‌خوار هستند و از شیره گیاهان تغذیه می‌کنند. خرطوم باریک و بلند آن‌ها به داخل بافت گیاه نفوذ کرده و شیره را می‌مکد.

در شرایط عادی، تغذیه آن‌ها خسارت قابل‌توجهی به درختان بالغ وارد نمی‌کند، اما نهال‌ها و شاخه‌های جوان حساس‌تر هستند.

یکی از سوالاتی که باغداران و کشاورزان زیاد مطرح می‌کنند این است که آیا زنجره یک آفت خطرناک محسوب می‌شود یا خیر. پاسخ این سوال به گونه زنجره، تراکم جمعیت آن و سن درختان بستگی دارد.

در شرایط عادی، زنجره بالغ خسارت شدیدی به درختان وارد نمی‌کند، زیرا تنها مقدار کمی از شیره گیاه را می‌مکد. با این حال، زمانی که تعداد زنجره‌ها بسیار زیاد باشد یا درختان جوان و نهال‌ها در معرض تخم‌گذاری قرار گیرند، ممکن است خسارت‌هایی ایجاد شود.

صدای زنجره یکی از عجیب‌ترین صداهای طبیعت است. بسیاری تصور می‌کنند این صدا از بال‌های حشره تولید می‌شود، اما واقعیت متفاوت است.

در دو طرف شکم زنجره نر اندامی به نام تیمبال (Tymbal) وجود دارد. این اندام مانند یک پرده ارتعاشی عمل می‌کند و با انقباض سریع عضلات، صدایی بسیار بلند ایجاد می‌کند.

شدت صدای برخی گونه‌ها به بیش از 100 دسی‌بل می‌رسد؛ یعنی تقریباً به اندازه صدای یک موتورسیکلت یا اره برقی.

هدف از تولید صدا

جذب حشره ماده • مشخص کردن قلمرو • رقابت با سایر نرها

به همین دلیل، فقط زنجره‌های نر آواز می‌خوانند و ماده‌ها تقریباً بی‌صدا هستند.

خیر.

زنجره نیش ندارد و مانند زنبور یا عقرب قادر به تزریق سم نیست.

خیر.

بدن زنجره فاقد غدد سمی است و تماس با آن هیچ خطری برای انسان ایجاد نمی‌کند.

برخلاف برخی حشرات مانند پشه، کک یا کنه، زنجره ناقل بیماری برای انسان نیست.

تاکنون هیچ مدرک علمی معتبری مبنی بر انتقال بیماری توسط زنجره به انسان گزارش نشده است.

زنجره ماده برای تخم‌گذاری، بافت شاخه‌های جوان را شکافته و صدها تخم داخل آن قرار می‌دهد. این شکاف‌ها باعث تضعیف شاخه، خشک شدن سرشاخه‌ها و حتی شکستن شاخه‌های نازک در اثر وزش باد یا سنگینی میوه می‌شوند. در باغ‌هایی که تعداد زیادی زنجره وجود دارد، این خسارت می‌تواند رشد سالانه درخت را کاهش دهد و هزینه هرس و بازسازی تاج درخت را افزایش دهد.

جهت گرفتن مشاوره و خرید همین الان تماس بگیرید!