آتشک یا بادزدگی در درختان: علت، علائم و کنترل

آتشک یا بادزدگی، یک بیماری و آسیب محیطی مهم در درختان میوه و جنگلی است که می‌تواند شاخه‌ها و تنه درخت را خشک کند و باعث کاهش محصول یا مرگ درخت شود. این پدیده معمولاً نتیجه عوامل محیطی، آفات و بیماری‌ها است.

تعریف و علت‌ها

• آتشک در واقع به خشک شدن شاخه‌ها و برگ‌ها در اثر آسیب محیطی یا آفت‌ها گفته می‌شود.
• بادزدگی یکی از انواع آتشک است که بر اثر باد شدید، سرمای ناگهانی یا تابش مستقیم آفتاب ایجاد می‌شود.
• در بعضی منابع، آتشک به آسیب ناشی از کرم‌ها و حشرات برگ‌خوار یا پوست‌خوار هم اشاره دارد، مانند کرم آتشک یا لارو سوسک‌های چوب‌خوار.

علائم آتشک / بادزدگی

• خشک شدن برگ‌ها و نوک شاخه‌ها در اوایل فصل رشد
• رنگ‌پریدگی یا سوختگی برگ‌ها به دلیل باد یا تابش شدید
• مرگ شاخه‌های کوچک و گاهی بزرگ در درختان حساس
• در صورت حمله آفات مانند کرم آتشک یا سوسک چوب‌خوار، مشاهده تونل‌ها و سوراخ‌های کوچک روی تنه یا شاخه‌ها
• کاهش باردهی و رشد درخت

عوامل تشدیدکننده

1. شرایط آب و هوایی: باد شدید، سرمای ناگهانی، تابش مستقیم و کم‌آبی
2. آفات و بیماری‌ها: کرم‌ها، سوسک‌های چوب‌خوار، قارچ‌ها و باکتری‌ها
3. ضعف درخت: تغذیه ناکافی، خاک ضعیف یا هرس نامناسب

روش‌های کنترل و پیشگیری

1. پیشگیری محیطی

• محافظت درختان در برابر باد و سرمای شدید با پوشش یا بادشکن
• آبیاری منظم و کوددهی متعادل
• هرس شاخه‌های ضعیف یا آلوده

2. کنترل آفات

• بررسی شاخه‌ها برای نشانه‌های تونل یا لارو کرم‌ها
• استفاده از سموم مخصوص حشرات چوب‌خوار و برگ‌خوار در صورت نیاز
• جمع‌آوری شاخه‌های آلوده و سوزاندن آنها

3. کنترل بیماری‌ها

• استفاده از قارچ‌کش‌ها و باکتری‌کش‌ها در صورت مشاهده پوسیدگی
• جلوگیری از ورود رطوبت بیش از حد به تنه و شاخه‌ه

معرفی کرم آتشک

کرم آتشک (به انگلیسی: Fireworm) یکی از آفات خطرناک برای درختان میوه، به‌ویژه درختان سیب، گلابی، هلو، گردو و انگور است. این آفت در مراحل لاروی خود به رنگ قرمز یا نارنجی دیده می‌شود و با حرکات سریع و ظاهر شعله‌مانندش، به همین نام مشهور شده است.

لاروهای کرم آتشک از برگ‌ها و جوانه‌های تازه درخت تغذیه کرده و باعث سوختگی و پیچیدگی برگ‌ها می‌شوند. در باغ‌هایی که رطوبت بالا و دمای معتدل دارند، شدت آلودگی این آفت بیشتر دیده می‌شود.

خسارت‌های کرم آتشک

1. خسارت به برگ و جوانه‌ها: لاروها با خوردن بافت برگ باعث خشکیدگی و ریزش زودرس آن می‌شوند.
2. کاهش فتوسنتز و باردهی: از بین رفتن برگ‌ها توان درخت برای تولید غذا را کم می‌کند و در نتیجه میوه‌ها کوچک و کم‌کیفیت می‌شوند.
3. نفوذ قارچ و بیماری‌ها: زخم‌های ایجادشده بر اثر تغذیه کرم، راه نفوذ قارچ‌ها و باکتری‌های پوسیدگی را باز می‌کند.
4. آسیب به درختان جوان: نهال‌های تازه‌کاشته در برابر این آفت بسیار حساس‌اند و ممکن است از بین بروند.

نشانه‌های آلودگی

• برگ‌های جمع‌شده و خشک‌شده شبیه به سوختگی حرارتی
• وجود تارهای ابریشمی بین شاخه‌ها
• لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه روی برگ
• مشاهده کرم‌های کوچک نارنجی یا قرمز هنگام باز کردن برگ‌ها

روش‌های ریشه‌کنی کرم آتشک

1. روش‌های طبیعی و بیولوژیک

• استفاده از زنبورهای پارازیتوئید (مانند Trichogramma) برای از بین بردن تخم‌های آفت.
• جمع‌آوری و سوزاندن برگ‌های آلوده در اواخر زمستان.
• استفاده از تله‌های نوری یا چسبی برای جذب پروانه‌های بالغ

 2. روش‌های زراعی و پیشگیرانه

• هرس شاخه‌های آلوده و حذف بقایای گیاهی در زمین.
• شخم سطحی خاک برای از بین بردن شفیره‌ها.
• تنظیم آبیاری و کاهش رطوبت محیط.

توصیه‌های ایمنی

• هنگام سمپاشی از ماسک، دستکش و لباس بلند استفاده کنید.
• از سموم اصل و دارای برچسب وزارت جهاد کشاورزی استفاده نمایید.
• برای خرید سموم معتبر از فروشگاه‌های تخصصی مانند بیاتوکالا اقدام کنید تا از اصالت کالا و راهنمایی کارشناسی بهره‌مند شوید.

کرم آتشک یکی از آفات پرخطر درختان میوه است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند باردهی سالانه را به‌شدت کاهش دهد. ترکیب روش‌های طبیعی، بهداشتی و شیمیایی بهترین راهکار برای کنترل و ریشه‌کنی کامل این آفت است.

بیماری آتشک (Fire Blight) در درختان میوه‌ای

آتشک یکی از بیماری‌های مهم درختان میوه‌ای و گیاهان خانواده Rosaceae است که توسط باکتری Erwinia amylovora ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند بیش از 130 گونه گیاهی را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار دهد.

گیاهان میزبان

درختان و درختچه‌های متعددی به بیماری آتشک حساس هستند، از جمله:

• سیب و سیب خرچنگ (Malus spp.)
• زبان گنجشک (Sorbus spp.)
• تمشک (Rubus spp.) و توت فرنگی
• زالزالک (Crataegus spp.)
• شیرخشت (Cotoneaster spp.)

این بیماری بیشتر در بهار و تابستان فعال است و می‌تواند رشد درختان و باردهی آن‌ها را به شدت کاهش دهد.

علائم بیماری آتشک

1. علائم گل

• گل‌ها و خوشه‌های گل خیس از آب به نظر می‌رسند، سپس چروکیده و قهوه‌ای یا سیاه می‌شوند.
• گل‌های آلوده معمولاً به شاخه‌ها می‌چسبند و تا پایان فصل رشد روی درخت باقی می‌مانند.

2. علائم برگ و شاخه

• برگ‌ها و شاخه‌های جوان پژمرده و سبز-خاکستری می‌شوند.
• شاخه‌های آلوده به سمت پایین خم می‌شوند و قوس یا قلاب مشخصه‌ای ایجاد می‌کنند.
• برگ‌های قهوه‌ای یا سیاه به شاخه‌ها می‌چسبند و ممکن است تا زمستان روی درخت باقی بمانند.

3. علائم میوه

• میوه‌ها تیره شده، چروکیده و مومیایی می‌شوند و ممکن است ماه‌ها به شاخه بچسبند.

4. علائم پوست و چوب

• پوست روی شاخه‌ها و تنه فرورفته و تیره می‌شود، ممکن است ترک یا پوسته پوسته شود.
• در زیر پوست، چوب قهوه‌ای مایل به قرمز می‌شود.
• قطرات شیرابه کرم تا زرد روشن روی شاخه‌ها یا میوه‌های آلوده دیده می‌شوند، مخصوصاً در هوای مرطوب یا پس از باران.

نحوه انتشار و زنده ماندن باکتری

• باکتری‌ها زمستان را در شانکرهای شاخه و تنه درختان آلوده سپری می‌کنند.
• در بهار، با شرایط گرم و مرطوب، باکتری‌ها تکثیر می‌شوند و از طریق روزنه‌ها، شکاف‌ها یا گل‌ها به شاخه‌ها و میوه‌ها وارد می‌شوند.
• حشرات گرده‌افشان، باران و آب آبیاری می‌توانند باکتری‌ها را به سایر درختان منتقل کنند.
• شاخه‌های جوان از طریق زخم‌های کوچک ناشی از باد، حشرات یا آسیب فیزیکی آلوده می‌شوند.
• در گونه‌های حساس، باکتری‌ها می‌توانند به تنه و ریشه‌ها منتقل شده و منجر به مرگ کامل درخت شوند.

مدیریت و کنترل بیماری آتشک

1. استفاده از گونه‌ها و ارقام مقاوم

• هیچ گیاه Rosaceae کاملاً در برابر آتشک مقاوم نیست، اما برخی ارقام می‌توانند شیوع بیماری را کند کنند.
• انتخاب ارقام مقاوم و مشورت با نهالستان‌های معتبر برای خرید نهال‌های مقاوم توصیه می‌شود.

2. هرس و حذف شاخه‌های آلوده

• شاخه‌های آلوده را قبل از رسیدن عفونت به تنه اصلی هرس کنید.
• شاخه‌های بریده شده را سوزانده یا از محل باغ خارج کنید تا منبع آلودگی از بین برود.

3. مدیریت محیطی

• کنترل رطوبت و آبیاری منظم
• جلوگیری از آسیب فیزیکی به شاخه‌ها
• محافظت درختان در برابر بادهای شدید و شرایط نامساعد

4. استفاده از ضدعفونی و سموم باکتری‌کش

• ابزار هرس را قبل و بعد از استفاده ضدعفونی کنید.
• در صورت نیاز، از باکتری‌کش‌های مناسب برای کاهش شیوع استفاده کنید.

با رعایت این روش‌ها، می‌توان شیوع بیماری آتشک را کاهش داد و از آسیب شدید به درختان میوه جلوگیری کرد.

کرم خراط (Cossid Wood Borer) در ایران: شناسایی، آسیب و کنترل

کرم خراط یکی از آفات مهم درختان میوه و درختان زینتی در ایران است. این آفت در ایران به ویژه روی درختان هسته‌دار و در مناطق باغداری شمال، غرب و مرکزی کشور شایع است. لاروهای کرم خراط داخل تنه و شاخه‌های ضخیم تونل می‌زنند و می‌توانند باعث ضعف ساختاری درخت، خشکیدگی شاخه‌ها و حتی مرگ درخت شوند.

درختان کهنسال و شاخه‌های زخمی بیشترین خطر آلودگی را دارند، زیرا لاروها می‌توانند در چوب ضخیم و پیر به راحتی تونل بزنند.

ظاهر و چرخه زندگی

سوسک بالغ

• طول: 2 تا 5 سانتی‌متر
• رنگ: قهوه‌ای تیره تا سیاه
• بدن: دارای خط‌های طولی و سخت
• فعالیت: در شب پرواز می‌کند و تخم‌ها را در ترک‌ها یا زخم‌های تنه می‌گذارد

لارو (کرم خراط)

• رنگ: سفید تا زرد روشن، ضخیم و بندبند
• طول: تا 7 سانتی‌متر
• محل زندگی: داخل تنه و شاخه‌ها
• فعالیت: ایجاد تونل و تغذیه از چوب داخلی

چرخه زندگی

1. تخم‌گذاری: سوسک بالغ روی ترک‌ها یا زخم‌های شاخه و تنه می‌گذارد
2. لارو: تغذیه در چوب تا 2–3 سال، تونل زدن و ضعف شاخه
3. شفیره: تبدیل لارو به شفیره در داخل چوب
4. سوسک بالغ: خروج از شاخه یا تنه و پرواز برای جفت‌گیری و ادامه چرخه

دوره زندگی کامل می‌تواند 2–3 سال طول بکشد، به ویژه در درختان کهنسال و چوب‌های ضخیم.

 علائم آلودگی

کرم خراط با ایجاد تونل و مصرف بافت چوب، علائم مشخصی روی درخت ایجاد می‌کند:

1. تونل‌های تونلی: در تنه و شاخه‌های ضخیم قابل مشاهده است
2. خاک اره یا تراشه‌های چوبی: اطراف سوراخ‌ها و پای درخت جمع می‌شود
3. خشکیدگی شاخه‌ها و برگ‌ها: شاخه‌های آلوده به تدریج خشک می‌شوند
4. شکست شاخه‌ها: ضعف ساختاری شاخه‌ها باعث شکستگی در باد و باران می‌شود
5. خوابیدن یا کندی رشد درخت: در آلودگی شدید، رشد عمومی درخت کاهش می‌یابد

لاروها چندین سال در شاخه‌ها یا تنه باقی می‌مانند و سپس به سوسک بالغ تبدیل می‌شوند، بنابراین پیشگیری و کنترل به موقع اهمیت زیادی دارد.

 شرایط مساعد آلودگی

• درختان پیر یا آسیب‌دیده: تنه‌های زخمی و شاخه‌های شکسته مستعد حمله هستند
• رطوبت و بارندگی: مناطق مرطوب شمال و غرب ایران احتمال شیوع آفت را افزایش می‌دهند
• درختان ضعیف یا کم‌تغذیه: درختان با تغذیه ناکافی یا خشکی بیشتر مورد حمله قرار می‌گیرند

مناطق باغداری کرمان، فارس، آذربایجان و گیلان بیشترین موارد کرم خراط را گزارش کرده‌اند.

مدیریت و کنترل کرم خراط

 کنترل فرهنگی

• هرس شاخه‌های آلوده و خشک در اوایل بهار
• جمع‌آوری و سوزاندن شاخه‌های آلوده
• جلوگیری از ایجاد زخم در تنه و شاخه‌ها (برش‌های نادرست، شکستن شاخه‌ها، حمله حیوانات)
• تقویت درختان با آبیاری و کوددهی مناسب

 کنترل شیمیایی

• استفاده از سموم نفوذی و تماسی مخصوص کرم خراط
• زمان مناسب: هنگام ظهور سوسک بالغ برای جلوگیری از تخم‌گذاری
• مثال سموم: ایمیداکلوپراید، دیمتوات، سموم پایه روغنی

کنترل بیولوژیک

• استفاده از زنبورهای پارازیتویید لاروها
• استفاده از تله‌های فرمونی برای کاهش جمعیت سوسک‌های بالغ

 پیشگیری

• نگهداری درختان سالم و مقاوم
• هرس منظم شاخه‌های پیر و بیمار
• نظارت سالانه بر شاخه‌ها و تنه‌ها

.نکات مهم برای باغداران ایرانی

• کرم خراط مستقیماً به انسان آسیب نمی‌رساند
• آلودگی شدید می‌تواند شاخه‌ها و تنه را ضعیف کند و باعث مرگ درخت شود
• کنترل زودهنگام شاخه‌های آلوده و هرس مناسب از گسترش آفت جلوگیری می‌کند
• درختان جوان معمولاً کمتر آسیب می‌بینند، اما درختان کهنسال و شاخه‌های ضخیم حساس‌تر هستند

درختان مستعد آلودگی کرم خراط

کرم خراط (Cossid Wood Borer) در ایران بیشتر در درختان هسته‌دار و برخی درختان دانه‌دار مشاهده می‌شود. عوامل مستعدکننده عبارتند از:

• درختان پیر و قدیمی: تنه‌های قطور و شاخه‌های کهنسال بهترین مکان برای تخم‌گذاری سوسک‌های بالغ هستند.
• شاخه‌ها و تنه‌های زخمی: هرگونه زخم ناشی از هرس نامناسب، طوفان، حیوانات یا آسیب مکانیکی، محل مناسبی برای ورود لاروها است.
• درختان ضعیف و کم‌تغذیه: کمبود مواد مغذی، خشکی یا بیماری‌های دیگر باعث می‌شود درختان به حمله کرم خراط حساس‌تر شوند.

علائم کرم خراط و شدت آسیب

علائم کرم خراط معمولاً روی تنه و شاخه‌های اصلی ظاهر می‌شوند و شدت آسیب بسته به زمان و میزان آلودگی متفاوت است:

علائم ظاهری:

1. تونل‌ها و سوراخ‌ها: لاروها داخل شاخه‌ها و تنه تونل می‌زنند؛ سوراخ خروجی سوسک بالغ به شکل دایره‌ای روی چوب دیده می‌شود.
2. خاک اره یا تراشه چوبی: اطراف سوراخ‌ها یا روی خاک زیر درخت جمع می‌شود.
3. خشکیدگی شاخه‌ها و برگ‌ها: شاخه‌های آلوده به تدریج پژمرده می‌شوند و برگ‌ها خشک می‌شوند.
4. شکستگی شاخه‌ها: ضعف ساختاری ناشی از تونل‌ها باعث می‌شود شاخه‌ها در باد و باران شکسته شوند.
5. کندی یا توقف رشد درخت: در آلودگی شدید، رشد عمومی درخت کاهش می‌یابد و ممکن است شاخه‌های اصلی خشک شوند.

شدت آسیب:

• آلودگی خفیف: چند شاخه کوچک تحت تأثیر قرار می‌گیرند؛ هرس و کنترل مناسب کافی است.
• آلودگی متوسط: شاخه‌های اصلی درگیر می‌شوند و خطر شکستگی افزایش می‌یابد؛ نیاز به سم‌پاشی و هرس فوری دارد.
• آلودگی شدید: تنه و شاخه‌های ضخیم به طور گسترده آلوده می‌شوند؛ درخت ممکن است سال آینده خشک شود و نیاز به حذف درخت یا درمان ترکیبی است.

توجه: لاروهای کرم خراط ممکن است 2 تا 3 سال در شاخه‌ها و تنه زنده بمانند، بنابراین پیشگیری و نظارت منظم اهمیت ویژه‌ای دارد.

زمان مناسب هرس و سم‌پاشی

هرس شاخه‌های آلوده:

• بهار قبل از ظهور سوسک‌های بالغ: شاخه‌های خشک و آلوده را حذف کنید.
• بعد از برداشت محصول: درختان میوه باید برای حذف شاخه‌های پیر و تونل‌زده هرس شوند.
• روش هرس: شاخه‌ها را از 30–50 سانتی‌متر پایین‌تر از محل تونل برید و شاخه‌ها را بسوزانید یا دور بیندازید تا آلودگی گسترش نیابد.

سم‌پاشی:

• زمان مناسب: هنگام خروج سوسک‌های بالغ از سوراخ‌ها، معمولاً اواسط تا اواخر بهار تا اوایل تابستان.
• نوع سم: سموم نفوذی و تماسی مخصوص کرم خراط مانند ایمیداکلوپراید، دیمتوات یا سموم پایه روغنی.
• روش کاربرد: سم را روی تنه و شاخه‌های آلوده اسپری کنید، سوراخ‌ها را پر کنید و از تماس مستقیم با دست و پوست خودداری کنید.
• دوره تکرار: بسته به شدت آلودگی، ممکن است 2–3 بار تکرار لازم باشد.

رعایت زمان هرس و سم‌پاشی دقیق، از ورود لاروهای جدید و تخم‌گذاری جلوگیری می‌کند.

  روش‌های کنترل طبیعی و شیمیایی

کنترل طبیعی (بیولوژیک و محیطی):

1. زنبورهای پارازیتویید: این زنبورها لاروها را شکار و نابود می‌کنند.
2. پرندگان: دارکوب‌ها و برخی پرندگان درخت‌خوار از لاروها تغذیه می‌کنند.
3. تله‌های فرمونی: جذب سوسک‌های بالغ و کاهش تخم‌گذاری.
4. مدیریت باغ: درختان سالم، هرس منظم و آبیاری مناسب باعث کاهش آلودگی می‌شوند.

کنترل شیمیایی:

1. سموم نفوذی: به داخل تونل‌ها نفوذ کرده و لاروها را از بین می‌برند.
2. سموم تماسی: روی تنه و شاخه‌های آلوده اسپری می‌شوند، برای سوسک‌های بالغ موثر هستند.
3. روغن‌های باغبانی: سوراخ‌ها و ترک‌ها را می‌پوشانند و مانع خروج سوسک‌ها می‌شوند.
4. زمان سم‌پاشی: در زمان ظهور سوسک بالغ و قبل از تخم‌گذاری برای بیشترین اثرگذاری.

نکات تکمیلی برای باغداران ایرانی

• نظارت سالانه روی شاخه‌ها و تنه‌ها بیشترین تاثیر پیشگیری را دارد.
• شاخه‌های آلوده را جمع‌آوری و بسوزانید تا چرخه زندگی لاروها قطع شود.
• استفاده از درختان مقاوم و هرس مناسب در طول سال به کاهش خطر کمک می‌کند.
• کنترل همزمان فرمونی، بیولوژیک و شیمیایی بیشترین اثربخشی را دارد.

کرم خراط یکی از آفات خطرناک درختان میوه در ایران است، اما با مدیریت پیشگیرانه و درمان به موقع می‌توان آسیب را به حداقل رساند و درختان را سالم نگه داشت.

  سموم پیشنهادی برای کنترل کرم خراط در ایران

1. ایمیداکلوپراید (Imidacloprid)

• نوع: نفوذی، سیستمیک
• روش کاربرد: به صورت محلول پاشی روی تنه و شاخه‌ها یا تزریق در تنه
• اثربخشی: از طریق انتقال در شیره گیاهی وارد تونل لاروها می‌شود
• مزیت: اثر طولانی، تا چند هفته روی شاخه و تنه باقی می‌ماند
• محدودیت: نیاز به هرس شاخه‌های آلوده برای دسترسی بهتر

2. کاربوفوران (Carbofuran)

• نوع: سیستمیک و تماسی
• روش کاربرد: محلول‌پاشی یا تزریق به تنه
• اثربخشی: لاروهای کوچک و تازه تغذیه‌کننده را از بین می‌برد
• محدودیت: اثرگذاری محدود روی لاروهای بزرگ و تونل‌های عمیق

3. پروپکسیور (Propoxur)

• نوع: تماس مستقیم
• روش کاربرد: اسپری روی تنه، شاخه و سوراخ‌های خروجی
• اثربخشی: سوسک‌های بالغ و لاروهای نزدیک سطح را کنترل می‌کند
• مزیت: اثر سریع
• محدودیت: نفوذ کم به تونل‌های عمیق

4. روغن‌های باغبانی (Horticultural Oils)

• نوع: پوششی و شبه شیمیایی
• روش کاربرد: سوراخ‌ها و ترک‌ها را با روغن پوشش دهید
• اثربخشی: مانع خروج سوسک‌های بالغ و تخم‌گذاری می‌شود
• مزیت: بی‌خطرتر برای محیط و انسان
• محدودیت: لاروهای داخل تنه را از بین نمی‌برد، نیاز به تکرار

  روش‌های ترکیبی برای بیشترین اثر

برای اینکه درصد موفقیت افزایش یابد، بهتر است روش‌های زیر را ترکیبی به کار ببرید:

1. هرس شاخه‌های آلوده: شاخه‌ها و تنه‌های آلوده را حداقل 30–50 سانتی‌متر پایین‌تر از تونل برید و بسوزانید.
2. تزریق یا اسپری سم: بعد از هرس، سم‌های نفوذی مانند ایمیداکلوپراید را روی تنه و شاخه‌ها اعمال کنید.
3. پوشش سوراخ‌ها: روغن باغبانی یا چسب باغبانی روی سوراخ‌ها و تونل‌ها بزنید تا سوسک‌های بالغ بیرون نیایند.
4. تکرار: سم‌پاشی و پوشش سوراخ‌ها را حداقل 2–3 بار در فاصله 10–15 روز انجام دهید.

با این روش ترکیبی، بیشترین اثربخشی در کنترل کرم خراط حاصل می‌شود، اما هیچ روش شیمیایی‌ای نمی‌تواند به تنهایی 100٪ تضمین کند که همه لاروها ریشه‌کن شوند.

سموم مؤثر برای کنترل و ریشه‌کنی آتشک درختان

1. استرپتومایسین سولفات (Streptomycin Sulfate 20%)

• نوع سم: آنتی‌بیوتیک باکتری‌کش اختصاصی
• اثر: جلوگیری از رشد و تکثیر باکتری Erwinia amylovora
• میزان مصرف: 200 تا 250 گرم در هزار لیتر آب
• زمان مصرف: در مراحل گل‌دهی تا شروع میوه‌گیری
• نکته: حتماً در ساعات خنک روز (صبح یا عصر) استفاده شود تا به گل‌ها آسیب نرساند.
• برندهای مؤثر: استرپتومایسین ایرانی، نارس‌پارس، یا برند آلمانی Agrimycin

2. اکسی‌تتراسایکلین (Oxytetracycline 17%)

• نوع سم: آنتی‌بیوتیک کشاورزی با اثر قوی بر باکتری‌های گیاهی
• کاربرد: برای کنترل آتشک در درختان سیب، گلابی و به
• نحوه مصرف: 200 گرم در هزار لیتر آب
• دوره مصرف: هم‌زمان با شروع گل‌دهی و تکرار بعد از 7 تا 10 روز
• ترکیب پیشنهادی: می‌توان با مس هیدروکسید مخلوط کرد برای افزایش اثر

3. کاپتان + اکسی‌کلرور مس

• نوع سم: ترکیب قارچ‌کش و باکتری‌کش
• اثر: خشک کردن زخم‌ها و ضدعفونی شاخه‌های آلوده
• نحوه مصرف: محلول‌پاشی پس از هرس شاخه‌های آلوده
• نکته: زخم‌ها را پس از هرس با محلول 1% اکسی‌کلرورمس شست‌وشو دهید.

4. مس هیدروکسید (Copper Hydroxide 50%)

• نوع: باکتری‌کش و قارچ‌کش عمومی
• اثر: پیشگیری‌کننده، نه درمانی
• زمان استفاده: قبل از گل‌دهی و پس از بارندگی
• کاربرد: به‌ویژه در باغ‌های آلوده به آتشک در سال‌های قبل

5. کود و تغذیه کمکی برای مقاومت درخت

• کلسیم بورات و روی کلاته به افزایش مقاومت درخت کمک می‌کنند.
• استفاده از کود 20-20-20 یا هیومیک اسید بعد از سم‌پاشی به بهبود رشد کمک می‌کند.

نکات بسیار مهم در ریشه‌کنی آتشک

1. شاخه‌های آلوده را حداقل 30 سانتی‌متر پایین‌تر از محل سوختگی ببُرید.
2. ابزار هرس را پس از هر برش با الکل یا محلول وایتکس رقیق ضدعفونی کنید.
3. هرگز در زمان گل‌دهی شدید سم‌پاشی نکنید چون ممکن است باعث ریزش گل‌ها شود.
4. درختان شدیداً آلوده باید ریشه‌کن شوند تا به سایر درختان سرایت نکند.
5. در مناطق با سابقه آلودگی، پیشگیری با محلول مسی در اواخر زمستان بسیار مؤثر است.

---

برای مشاوره رایگان درباره کنترل آتشک و کرم خراط و خرید سموم اصل و مؤثر، با کارشناسان ما تماس بگیرید:
📞 09109107280 | 09100444986 – پشتیبانی تخصصی کشاورزان و باغداران سراسر ایران

«مقاله‌ای که بیشتر کاربران ما آن را می‌خوانند»

سم برای ساس